Angst voor claimcultuur

Met de hitte van de afgelopen dagen – en wie weet wat er nog komt – laait de discussie weer op of evenementen die een bepaalde inspanning vragen wel moeten doorgaan. Zo is de Nijmeegse Vierdaagse een dag ingekort. Onverantwoord om te wandelen bij dergelijke temperaturen, zegt de organisatie. Zou het ook onverantwoord zijn om te werken? Ik denk van wel. Maar we doen het toch maar.

Maar wanneer is iets onverantwoord? Wie bepaalt dat die mensen moeten wandelen? Zij zelf toch? Het cancelen van een dergelijk evenement heeft alles te maken met de langzaam maar zeker verder in onze samenleving doordringende claimcultuur. Gaat er iets niet goed? Kan ik daar iemand de schuld van geven en waar kan ik schadevergoeding claimen? Zo’n typisch Amerikaanse instelling; ieder voor zich en God voor ons allen, maar dan ik graag eerst.

Gaan ze huizen bouwen voor mijn deur? Dan dien ik een schadeclaim in. Ik dien op zijn minst bezwaar in. Stel je voor zeg, bouwen voor mijn uitzicht. Zijn jullie nu helemaal van het toilet getrokken? Oké, als ze dan gaan bouwen wil ik er wel iets aan overhouden… Principes zijn leuk, maar ze moeten geen geld kosten. En zo gaan we maar door.

Zou het nou niet mogelijk zijn om wat meer verantwoordelijkheid bij mensen zelf neer te leggen? Zouden ze niet zelf kunnen bedenken dat het bij 30 graden misschien best warm is om te presteren? Want wees eens eerlijk, hoeveel heb je nu eigenlijk echt getraind? Die twee, drie keer in de week een kilometertje of vijftien is misschien toch net te weinig om nu vier dagen 50 kilometer door te stappen. Maar och, je mag er de hele dag over doen. Dan zijn we toch wel bij de finish?

Prima, lekker doen. Maar niet gaan zeuren als het toch te ver en te warm blijkt te zijn en dat je nieuwe schoenen toch net niet meer passen na de eerste dag vijftig kilometer wandelen in de verzengende hitte. Maar nee. De organisatie beslist zelf al dat het niet doorgaat. Ben je mooi van dat gezeur af.

Diezelfde beslisboom zie je nog steeds in bedrijven. Thuiswerken is weliswaar toegenomen, zeker, maar minder dan we gehoopt of verwacht hadden (ik in ieder geval). Steeds vaker lees je weer verhalen van werknemers die naar kantoor gaan, omdat er toch wel wat druk wordt uitgeoefend om je gezicht weer vaker eens te laten zien. Midden op de dag een telefoontje plegen en dan gejengel van kleine kinderen horen wijst niet direct op een intensief arbeidsproces, denkt de baas dan. Het delegeren van verantwoordelijkheid naar de werknemer is blijkbaar toch nog best lastig.

Niet gek, toch? Als we zelf blijkbaar al niet eens kunnen beslissen of we wel of niet vier dagen in een Vierdaagse kunnen lopen.

John de Waard